20.06.2018

Mladi Crne Gore nedovoljno koriste programe mobilnosti

Učešće mladih u programima mobilnosti u Crnoj Gori je i dalje na nezadovoljavajućem nivou. Prema podacima Nacionalne agencije za Erasmus+ „Mladi u Akciji“ o učešću mladih iz zemalja Zapadnog Balkana, Crna Gora se nalazi na poslednjem mjestu. Za period, 2014. – 2016. podaci pokazuju da je 787 osoba učestvovalo u programima mobilnosti – 25 mladih u Volonterskim projektima (nekadašnji EVS), 256 u programima mobilnosti za omladinske radnike i 506 u omladinskim razmjenama.

 

Stoga je potrebno preduzeti određene mjere kako bi više mladih uzelo učešća u programima mobilnosti, koji pozitivno utiču na njihov lični i profesionalni razvoj.

Studija Evropskog foruma za mlade pruža dokaze o potrebi za kvalitetnim neformalnim obrazovanjem većeg broja mladih, kako bi se na taj način obezbjedilo razvijanje potrebnih vještina i time bolji pristup tržištu rada. Dugotrajno učešće u programima mobilnosti utiče na izraziti razvoj mekih vještina kod mladih. Među šest vještina koje poslodavci najviše traže njih se pet razvija uključivanjem u ove programe, a to su komunikativnost, timski rad, donošenje odluka, organizacijske vještine i samopouzdanje. Za mlade koji su učestvovali u neformalnim obrazovnim aktivnostima u inostranstvu to takođe uključuje razvoj jezičnih, međukulturalnih i liderskih vještina. Takođe je dokazano da se iskustvo u programima mobilnosti i vještine koje se na taj način razvijaju cijene među poslodavcima, osobito u slučajevima kada mladi uopšte nemaju formalnog radnog iskustva ili imaju vrlo malo takvog iskustva, što čini važnim faktorom u prelazu mladih ljudi iz sistema obrazovanja na tržište rada. Učešće u programima mobilnosti za mlade je naročito važno u razvijanju društvenog kapitala (umrežavanje i povezivanje), te u stvaranju novih pravaca u profesiji, posebno za mlade koji nisu zaposleni niti pohađaju program obrazovanja.

 

Mirela Kalamperović, predstavnica Asocijacije za demokratski prosperitet – Zid koja je od 2006. godine Kontakt tačka za Program Erasmus+ „Mladi u akciji“, naglašava da su najčešći problemi zbog kojih mladi odustaju od učešća u programima mobilnosti teško odvajanje od porodice i prijatelja, nemogućnost usklađivanja formalnog i neformalnog obrazovanja, zbog čega su često u situaciji da moraju odgovoriti na zadatke formalnog obrazovanja i ispuniti očekivanja roditelja da na vrijeme završe studije, kako bi se što prije zaposlili i pozicionirali na tržištu rada. Ona ističe da mladi često nijesu u mogućnosti da prepoznaju mogućnosti koje im nudi neformalno obrazovanje, ali da se situacija mijenja na bolje, te da mladi uviđaju benefite koje im može donijeti učešće u programima mobilnosti, u pogledu ličnog i profesionalnog razvoja.

 

 

Kalamperović ističe da je potrebno raditi na kontinuiranoj promociji programa i mogućnosti koji se mladima nude, korišćenjem kanala komunikacije i informisanja koje mladi najviše koriste, organizovanjem promotivnih događaja i info dana, umrežavanjem svih aktera koji omogućavaju mladima učešće u programima mobilnosti, kao i prenošenjem iskustava bivših učesnika u programima .


Ona dodaje da je cilj Erasmus+ programa pospješivanje ličnog razvoja ljudi i njihovih izgleda za posao. Program podržava sve sektore obrazavanja i osposobljavanja, kao i neformalno učenje za mlade, volontiranje i amaterski sport.

 

„Mobilnost mladih i Erasmus+ program „Mladi u akciji“ pokazao se vrlo vrijednim alatom u zapošljavanju mladih i poboljšanom pristupu tržištu rada mladima sa smanjenim mogućnostima. Učešće u ovom programu, mladima omogućava razvijanje društvenih i stručnih kompetencija te njihovih preduzetničkih sposobnosti. Na taj način mlade osobe koje traže posao mogu poboljšati preduslove za uspješan ulazak na tržište rada i aktivan ostanak na njemu, ali i preuzimanje aktivne uloge u društvu generalno", kaže Kalamperović.

 

 

Predsjednica nevladine organizacije „Prima“ Aida Perović Ivanović mišljena je da mobilnost kao životni stil među mladima Crne Gore nije dovoljno zastupljena i da je većim dijelom uslovljena materijalnim statusom. Kao primjer navodi trend otvaranja pojedinih fakulteta tj. univerzitetskih filijala u manjim gradovima Crne Gore, ne bi li se omogućio upis mladima koji nemaju novca da pokriju troškove studiranja u Podgorici, dok s druge strane postoje brojni programi koji nude mogućnosti za besplatno ili gotovo besplatno formalno i neformalno obrazovanje mladih u Crnoj Gori i Evropi, ali i dalje je relativno mali broj njih upoznat sa tim.


„Nekada mladi ne znaju gdje se mogu informisati, mada smatram da je odgovornost na nama koji organizujemo programe mobilnosti da ih promovišemo na način koji bi dopro do većeg broja mladih i do onih koji te mogućnosti nijesu koristili. Postoje i oni koji saznaju o nekom seminaru u zemlji ili Evropi ali se ne prijavljuju jer nemaju informaciju od nekog bliskog prijatelja koji su i kakvi benefiti od učešća", kaže naša sagovornica.

 

Aida Perović Ivanović 

 

Ona ističe da NVO „Prima“ nudi programe za mobilnost mladih i neformalnu edukaciju, kroz brojne seminare, treninge, omladinske razmjene, studijske posjete, kratka stažiranja – takozvani job shadowing, u Evropi i unutar Crne Gore.


„Sa srednjoškolcima najčešće radimo obuke za vršnjačke edukatorke i edukatore, uglavnom iz oblasti ljudskih prava, antidiskriminacije, mirovnog obrazovanja, pokreta protiv govora mržnje, borbe protiv vršnjačkog, porodičnog, seksualnog i rodno zasnovanog nasilja, nasilja u mladalačkim ljubavnim vezama, kao i iz oblasti seksualno-reproduktivnog zdravlja i interkulturalnog dijaloga. Mladima starijim od 18 godina nudimo programe obučavanja iz mahom sličnih oblasti, ali i preduzetništva, participacije mladih u donošenju odluka i slično, i van Crne Gore. Radi se o programima koje organizuje Prima ili pak naše partnerske organizacije iz Evrope. Imamo sjajnu saradnju sa organizacijama iz Italije, Grčke, Španije, Francuske, Hrvatske, Turske, Irske, Njemačke, Mađarske, Srbije, Albanije, Bosne i Hercegovine, Makedonije, Letonije, Estonije, Bugarske, Rumunije, sa Malte i Kosova. Do sada smo poslali oko 300 mladih na različite neformalne edukacije u ovim zemljama, i ugostili u Crnoj Gori oko 420 mladih iz pomenutih zemalja. Među njima su se našli i mladi koji u pomentim zemljama studiraju a inače dolaze iz Tunisa, Egipta, Palestine, Maroka i Kine". Perović Ivanović.


 

Svi programi koje nudi NVO Prima su besplatni, što znači da su pokriveni troškovi smještaja, hrane, osvježenja, radnih materijala, trenera kao i putni troškovi. Politika ove organizacije je da ne prihvata partnerstva u projektima u kojima je potrebno da učesnici plaćaju učešće. U Erasmus+ programu putni troškovi se refundiraju po dostavljanju karata, bordinga i faktura, a po važećem kalkulatoru udaljenosti od Podgorice kao sjedišta Prime do mjesta gdje se održava dati seminar. Nekada putni troškovi prelaze taj limit i u tom slučaju učesnici snose razliku. Oni koji vode ovaj program pomažu mladima da nađu što povoljnije opcije za putovanje, kako bi ta razlika bila što manja a vrlo često uspiju da nađu i opcije gdje su cijene karata u okviru limita.

 

Šta nudi Erasmus+

 

 

Erasmus+ je program Evropske unije za obrazovanje, stručno osposobljavanje, mlade i sport za period 2014–2020. Program objedinjuje sve dosadašnje evropske i međunarodne programe i inicijative u području obrazovanja, treninga, mladih i sporta.

 

Erasmus+ nudi mogućnost studiranja i rada širom EU za ljude u svim državama članicama, ali i ljudima iz drugih zemalja, uključujući Crnu Goru. Ovo čini cijelu Evropu bogatijom i bolje povezanom, a čini isto i za zemlje učesnice pojedinačno, jer se ljudi vraćaju kući sa dragocjenim znanjem, vještinama i iskustvom.

 

Od osnivanja, 1987., u programu Erasmus je učestvovalo više od 9 miliona ljudi. Realizovano je više od 4,4 miliona studentskih razmjena, a više od 100 hiljada ljudi je volontiralo širom Evrope zahvaljujući ovom programu.

 

U okviru Erasmus+ progama, Ključne akcije 1, ADP-Zid mladima omogućuje učešće u sljedećim aktivnostima mobilnosti: omladinskim razmjenama, volonterskim aktivnostima (nekadašnji EVS), mobilnost omladinskih radnika.

 

Omladinske razmjene omogućavaju mladima 13–30 godina, iz najmanje dvije različite zemlje, da se susretnu i žive zajedno od 5 dana do 21 dan (izuzimajući vrijeme putovanja do i od odredišta). Tokom trajanja razmjene učesnici prolaze program (mješavinu radionica, iskustvenih vježbi, debata, simulacija, aktivnosti na otvorenom prostoru i dr.), koji su zajednički pripremili prije početka same razmjene. Nacionalne grupe se sastoje od najmanje četiri učesnika i omladinskog lidera, koji mora biti punoljetan i čiji je zadatak da pruža podršku mladima tokom omladinske razmjene.


Kroz razmjenu mladi razvijaju svoje kompetencije; bave se temama koje su od opšteg društvenog značaja; otkrivaju nove kulture, navike i životne stilove – uglavnom kroz vršnjačko učenje; rade na osnaživanju vrijednosti kao što su solidarnost, demokratija, prijateljstvo… Proces učenja tokom omladinskih razmjena ima sva metodološka obilježja neformalnog obrazovanja.

 

Volonterski projekti (ranije poznati kao Evropski volonterski servis – EVS) omogućavaju mladima od 17–30 godina da do 12 mjeseci volontiraju u nekoj od programskih zemalja u okviru programa Erasmus+. Mladi volonteri imaju mogućnost da doprinesu svakodnevnom radu organizacije koja ih je ugostila, kao i da doprinesu zajednici u kojoj će boraviti, razvijajući pritom svoja znanja i vještine. Na taj način razvija se međusobna saradnja, solidarnost i tolerancija među mladim ljudima u Evropi, što doprinosi jačanju društvene povezanosti i afirmacije aktivnog građanstva među mladima. Volonterski projekat može uključiti između jedne mlade osobe i 30 mladih osoba, koje mogu da kao volonteri otputuju pojedinačno ili u grupi.

 

Mladi mogu da učestvuju u volonterskim projektima i borave u nekoj od zemalja Evrope najviše do 12 mjeseci, i to samo jednom u životu. Razlog ovog pravila jeste da se kroz Erasmus+ omogući volontiranje što većeg broja mladih različitog porijekla, obrazovanja i vještina. Mladi sa smanjenim mogućnostima mogu da dobiju dodatnu podršku kako bi se omogućilo njihovo učešće. Njima je omogućeno da učestvuju u volonterskom projektu jednom u kraćem vremenskom trajanju (od 2 nedelje do dva mjeseca), kako bi iskusili dobrobiti međunarodnog volontiranja, i još jednom u dužem trajanju (od 2 mjeseca do 12 mjeseci).

 

Kroz učešće u volonterskim aktivnostima u stranoj zemlji mladi volonteri imaju priliku da razviju svoje socijalne i profesionalne vještine i da doprinesu sopstvenom obrazovnom i profesionalnom razvoju, a njihovo iskustvo učenja je formalno priznato kroz dokument Youthpass, koji svaki volonter dobija na kraju volontiranja.

 

Mlada osoba može mnogo toga da dobije, volontirajući u stranoj zemlji. Živjeći i radeći u drugačijoj sredini, volonteri/ke upoznaju sami/e sebe i istovremeno uče kako da se prilagode drugoj kulturi i stiču nove vještine. Volonterski projekti imaju značaja i za lokalnu zajednicu, koja je volontera/ku ugostila. Svojim angažmanom volonteri doprinose dobrobiti same organizacije i ljudima koji su u njen rad uključeni i njime obuhvaćeni kao ciljna/e grupa/e. Pored toga, volonter/ka iz strane zemlje daje projektu interkulturalnu dimenziju, što može voditi i ka razvoju lokalne zajednice.

 

Većina mladih koji su učestvovali kao volonteri u nekom projektu u okviru EVS-a, kažu da je iskustvo koje su stekli neponovljivo i dragocjeno, stoga EVS preporučujemo mladim volonterima/kama koji žele posvetiti svoje vrijeme doprinoseći lokalnim projektima ali najviše od svega razvijanju vlastitih vještina, upoznavajući neku novu zemlju, njene običaje, kulturu i jezik.

 

 

Mobilnost omladinskih radnika ima za cilj da se, kroz organizaciju transnacionalnih/međunarodnih aktivnosti, unaprijede postojeće i razviju nove kompetencije (znanja, veština i stavovi) pojedinaca, organizacija, institucija i drugih aktera koji rade sa mladima.

 

Treninzi i umrežavanje omladinskih radnika omogućavaju profesionalno usavršavanje omladinskih radnika, kroz implementaciju transnacionalnih/međunarodnih aktivnosti poput: međunarodnih seminara, treninga, događaja za uspostavljanje kontakata i saradnje, studijskih posjeta, kao i prakse, tj. praćenja rada organizacije iz inostranstva, koja je aktivna na polju rada sa mladima. Sve ove aktivnosti organizuju akteri koji učestvuju na projektu.
Ovi projekti mogu trajati od 2 dana do 2 mjeseca (izuzimajući vrijeme putovanja do i od odredišta). Na ovim aktivnostima nema uzrasnih ograničenja za učesnike.

 

 

Erasmus for Young Entrepreneurs programme / Erasmus za mlade preduzetnike - COSMO

 

ADP-Zid je Local Contact Point za program Erasmus za mlade preduzetnike. Ovaj program omogućava preduzetnicima, onima koji su tek započeli svoje biznise (mladi kada je u pitanju iskustvo u preduzetništvu), da provedu do tri mjeseci radeći s iskusnim preduzetnikom u jednoj od država Evropske unije.


Putem linka: https://www.erasmus-entrepreneurs.eu/, preduzetnici se mogu registrovati popunjavanjem aplikacione forme, u kojoj predstavljanju svoju biznis ideju, kako i na koji način namjeravaju iskoristiti znanja i vještine koje su stekli tokom usavršavanja, i zašto žele biti na usavršavanju kod određenog preduzetnika. Neophodno je da preduzetnik kog izaberu bude iz istog polja djelatnosti, kao i sama pokretačka ideja. Tokom perioda usavršavanja u inostranstvu, licima koja su na usavršavanju biće obezbjeđena kontinuirana mentorska podrška, a na licu mjesta će moći da uči vještine koje će im omogućiti poboljšanje upravljanja i rast svog preduzeća.

 

Volonterski kampovi

 

Međunarodni volonterski kamp je jedinstven oblik volonterskog rada predviđen za mlade koji žele da daju svoj doprinos razvoju sredine u kojoj se kamp realizuje, da steknu različita iskustva ili prošire svoja znanja iz neke oblasti. Ima tridesetak različitih tipova volonterskih kampova među kojima su najučestaliji održavanje lokalne infrastukture ili tzv rekonstrukcijski volonterski kampovi (signalizacija i izrada pješačkih planinskih staza, pješačkih prelaza, održavanje i uređenje javnih prostora za rekreaciju...), realizaciji lokalnih kampanja ili sprovođenju anketiranja, unapređenje ekoloških standarda ili ekološki volonterski kampovi (uređenje korita rijeka, čišćenje i oplemenjivanje šuma i parkova, uređenje javnih gradskih plaža, rad unutar nacionalnih parkova...), podrška pri organizovanju kulturnih i sportskih manifestacija (festivali, sportske priredbe...), arheološka istraživanja tzv arheološki volonterski kamp i sl. U skladu sa potrebama organizatora kamp može biti i kombinacija nekoliko aktivnosti.

 

Međunarodni volonterski kampovi se organizuju tokom čitave godine, ali najviše ih se realizuje u periodu od 15. juna do 15. septembra. Uobičajeno traju od 10 dana do maksimalno 3 nedjelje, a na jednom kampu boravi do petnaest mladih ljudi iz čitavog svijeta koji su starosne dobi između 18 i 35 godina. Ukoliko obim posla zahtijeva angažman volontera više mjeseci, onda se na jednoj lokaciji realizuje više uzastopnih kampova u smjenama od po 15-ak dana. Radni dan volontera traje od 4 do 6 sati. Jedan dan tokom trajanja međunarodnog volonterskog kampa je predviđen za ekskurziju tokom koje će volonteri bolje upoznati kraj u kome se volonetsrki kamp realizuje. Posebna vrijednost međunarodnih volonterskih kampova je interkulturalizam i inerkulturalna razmjena imeđu volontera i lokalne zajednice.

 

Tradicija kampova u Crnoj Gori

 

ADP - Zid je od 2000. godine, u saradnji sa partnerima, do sada realizovao 141 volonterska kampa u 14 gradova u Crnoj Gori. Na njima je učestvovalo preko 1600 inostarnih volontera, a najveći broj njih je došao iz Francuske, Italije, Makedonije, Ukrajine, Slovačke, Njemačke, Holandije, Japana, Koreje, Argentine, Kanade, SAD...

 

 

Ako želiš da naučiš više o novinarstvu

Prijavi se za učešće u radionici

Kontakt