28.10.2018

Dušan Medin: Kulturna istorija Paštrovića

Na 63. Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu promovisana je neobična i jedinstvena naučno-stručna monografija “Kulturna istorija Paštrovića". Jedan od autora monografije je Dušan Medin, mladi doktorand arheologije i menadžer kulturne baštine JU Muzeji i galerije Budve. Inspirisan prošlošću, tradicijom i kulturom već godinama uspješno promoviše kulturnu istoriju i običaje Paštrovića. Za Krug mladih govori o osobenostima monografije, ali i svom profesionalnom životu i radu.

 

Razgovarala: Mirjana Kasalica 

 

 

Osim Dušana Medina autori monografije su prof. dr Nikola Samardžić (istoričar s Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu), dr Mila Medigović Stefanović (bibliotekarka i književnica iz Beograda), i dr Zlata Marjanović (etnomuzikološkinja iz Pančeva).

 

Monografija je ispisana na čak 308 stranica, i bogato ilustrovana. U okviru bibliotekte „Vrt“ uredili su je Zorica Stablović Bulajić i Dušan Medin, a recenzirali akademik Branislav Mitrović (arhitekta), prof. dr Bojan Žikić (etnolog-antropolog), dr Miroslav Luketić (istoričar) i maestro Bojan Suđić, istaknuti dirigent i muzički pedagog, rodom upravo iz Paštrovića. Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije podržalo je izdavanje izdavanje ove knjige u okviru projekta Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu „Modernizacija Zapadnog Balkana“ .

 

 

Kako je nastala monografija i po čemu je specifična?

 

Na samom početku, koristim priliku da Vam zahvalim na interesovanju koje imate da razgovaramo o meni i o temama koje volim, odnosno o onome što mi je lično i profesionalno blisko. Nakon više godina, pokušali smo da pristupimo monografskom sagledavanju nekoliko ključnih atributa koji čine tako osobenima Paštroviće – stanovnike istoimenog primorskog prostora lociranog na središtu današnjeg Crnogorskog primorja.

 

Glavni motiv kojim smo se vodili prilikom nastanka i rada na ovoj knjizi bio je da se široj javnosti – uglavnom (ali ne i jedino) iz Beograda i drugih gradova Republike Srbije, pa i CG i regiona – ponudi naučno argumentovana i od strane autora-istraživača napisana, a opet zanimnjiva, bogato ilustrovana, ne preduga i nadasve „pitka“ storija o ovoj jedinstvenoj etničkoj zajednici koja naseljava jedan od najljepših djelova crnogorske rivijere.

 

Ovu knjigu preporučujemo čitalačkoj javnosti sa željom da prije bude sažeto „predvorje“ paštrovske kulturne baštine i povijesti, nego li da ponudi konačan pregled teme, jer bi za studiju te vrste bili neophodni tomovi, dok priča, čini se, ni tada ne bi bila u potpunosti ispričana. Razmatrajući mogućnosti koje su se ukazale za izradom ove monografije o Paštrovićima – obimom manje, ali svakako pristupačnije širem krugu korisnika – odlučeno je da se ovom prilikom predstavi svega nekoliko, od mnogih aspekata paštrovske kulturne istorije, kojima Paštrovići već vjekovima nadahnjuju istraživače i pisce, pa tako i autore Kulturne istorije Paštrovića.

 

 

Za jednog mladog čovjeka imate bogatu životnu i radnu biografiju. Kada i kako ste spoznali svoja interesovanja?

 

Čini mi se da sam gotovo oduvijek pokazivao zainteresovanost za različite oblasti ljudskog stvaralaštva, posebno za umjetnost, humanističke i prirodne nauke. Roditelji su sestri i meni, dok smo bili djeca, posvećivali veliku pažnju i nastojali da udovolje raznim interesovanjima koja smo imali, što iz današnje perspektive vidim kao veliku i važnu stvar, a koja je, nažalost, mnogima uskraćena. Sjećam se da su slikovnice, knjige za djecu, a kasnije i enciklopedije i slične publikacije za mlade (naravno, pored igračaka koje sam obožavao), često bile poklon koje smo dobijali. Mene je to uvijek radovalo i rasplamsavalo mi maštu, dok sam „putovao“ raznim krajevima svijeta, bliže se upoznavajući sa mnogim čarobnim mjestima, stvarnim i fiktivnim likovima, običajima, kulturama, istorijskim događajima... Kao i čuvena Alisa u zemlji čuda, čiju sam ekranizovanu Diznijevu verziju rado gledao, i ja sam (uostalom, valjda kao i svako dijete) u susretu sa svojim prvim knjigama, preferirao one koje su bile ilustrovane. Čak sam i u godinama koje su dolazile podjednaku pažnju posvećivao likovnom materijalu knjige, kao i samom tekstu. Uživao sam u bojama, figuraciji, motivima i njihovoj uklopljenosti u kontekst knjige. Kako tada, tako i danas, bio sam, ono što bi se reklo – „vizuelni tip“, koji svijet oko sebe primarno doživljava čulom vida. Pretpostavljam da je to, uz još mnoštvo drugih faktora (o kojima sam više puta govorio i pisao za ranije intervjue), svakako donekle uticalo da se profesionalno usmjerim na široko polje kulture i umjetnosti.

 

 

Na osnovnim studijama u Beogradu završili ste arheologiju. Nedavno ste upisali doktorske studije arheologije u Sloveniji. Šta Vas je usmjerilo ka ovoj nauci?

 

Ova zanimljiva nauka, odnosno, bolje reći humanistička disciplina, nije me oduvijek privlačila, kao što je to bio slučaj sa mnogim kolegama na studijama. Naprotiv. Meni su čak znatno veće interesovanje pobuđivale i druge manje ili više srodne odlasti ljudskog stvaralaštva, kao što su istorija, istorija umjetnosti, književnost, etnologija, arhitektura, dizajn, slikarstvo... S druge strane, prirodne nauke, posebno biologija, hemija i fizika, takođe, bile su nešto što sam s pažnjm izučavao, razumio i u čemu sam bio dobar, kao i u geometriji (za razliku od „suve“ matematike, koja mi je teže išla). Međutim, neposredno pred upis fakulteta, nijesam tačno znao šta želim da upišem i izbor nimalo nije bio lak. Nekoliko starijih cijenjenih kolega usmjeravalo me je na arheologiju, iako sam o njoj znao samo nekoliko osnovnih informacija o svjetski poznatim lokalitetima koji su predstavljeni u dječijoj literaturi, posebno u enciklopedijama – mom tadašnjem omiljenom štivu. Kako me je privlačila prošlost, osmjelio sam se i upisao arheološke studije, imajući utisak tokom prvih predavanja da o svakoj temi znam najmanje od svih kolega, a bilo nas je sedamdesetak. Arheologiju sam tokom studija zavolio, a sve više kada sam uvidio mogućnosti njene primjene u kontekstu istraživanja bogate i zanimljive kulturne zaostavštine Crnogorskog primorja, što me i dalje interesuje. Naročito mi je postala bliska zahvaljujući profesorima koji su nam približavali prošlost, arheologiju i kulturnu baštinu iz domena različitih teorijskih pristupa, kako bismo što bolje razumjeli, ne samo konkretni predmet interesovanja iz neke dalje ili bliže prošlosti, već prije svega savremeni kontekst, pa i nas same zainteresovane za istorijske teme, jer u svako znanje koje produkujemo o prošlosti neminovno projektujemo i znatan dio sebe, svog doživljaja svijeta i života. Teorijski aspekt bavljenja kulturnom baštinom (pa tako i arheološkom) oduvijek mi je bio zanimljiviji, inspirativniji, uzbudljiviji i važniji od puke analize i beskonačnih opisa nekog komada stare keramičke posude ili temelja davno napuštenog i zaboravljenog objekta. Smatram da pitanje zbog čega se danas bavimo nekom temom iz povijesti jeste od većeg interesa za društvo u kom živimo, nego li sam istorijski fenomen koji nas zanima. Sve to, kao i nepregledno more mogućnosti i nadahnuća, pronalazim u arheologiji, kulturnoj baštini i srodnim disciplinama.

 

Dobitnik ste nagrade „Drobni pijesak“ – najbolji paštrovski student 2015. godine. Kažite nam nešto više o toj nagradi i odluci stručne komisije da je Vama dodjeli.

 

Od početka studija na stručan i naučan način istražujem i trudim se da razumijem razne segmente kulturne baštine prije svega paštrovskog i budvanskog kraja. Ovu nagradu dodjeljuje istoimeno Udruženje Paštrovića i prijatelja Paštrovića u Beogradu, čiji sam sekretar i član Upravnog odbora bio više godina i koje je moju pažnju u određenoj mjeri kanalisalo upravo na različite zavičajne teme iz domena kulture i kulturne baštine. Udruženje je raspisalo konkurs za najboljeg paštrovskog studenta 2015. godine, po svom lijepom običaju koji traje već oko 15 godina. Dva glavna uslova za nagradu bili su visoka prosječna ocjena na studijama i radno iskustvo u sferi afirmacije paštrovske kulture i baštine, a kako sam oba uslova ispunjavao, tako je komisija u sastavu dr Mila Medigović Stefanović (predsjednica), maestro Bojan Suđić i prof. dr Jelena Milašin Anđus, donijela ovakvu odluku. Sa zadovoljstvom sam se pridružrio krugu laureata ove nagrade.

 

„Sunce tuđeg neba neće vas grijat k'o što ovo grije“ – riječi su Alekse Šantića. Nažalost, današnja omladina odlazi u inostranstvo u potrazi za boljim životnim uslovima. Da li  Vas je ljubav prema rodnoj grudi navela da nastavite da živite i radite u Crnoj Gori?

 

Iako mi je žao kada čujem da mladi odlaze iz Crne Gore jer im se negdje drugo ukazala bolja životna i profesionalna prilika, mogu da ih razumijem jer vidim da situacija ovdje često nije podržavajuća za njih. Dodao bih i da je lakše uspjeti u sredini koju interesuju samo Vaši stručni kvaliteti i kompetencije, a ne partijska ili rodbinska veza. To mogu i da potvrdim na sopstvenom primjeru tokom nekoliko godina koje sam proveo u Beogradu gdje sam imao višegodišnje volontersko radno iskustvo paralelno sa studijama. Prilika da se vratim u Budvu ukazala mi se spontano i sasvim neočekivano u Opštini, a ja sam je prihvatio iz razloga što u Beogradu tada nijesam uspio da nađem posao kakav sam želio i koji bi doprinio da se finansijski osamostalim. Potom je uslijedila mogućnost da pređem u JU Muzeji i galerije Budve, gdje sam još uvijek. Paralelno, u petrovačkoj organizaciji Društvo za kulturni razvoj „Bauo“, kojim rukovodi moja sestra Mila, obavljam poslove projekt menadžera. Priznajem, iako bih volio da odem u inostranstvo i tamo bar privremeno živim i radim, veoma me raduje što u svojoj opštini imam mogućnost da se profesionalno ostvarim, jer je divan osjećaj kada pružite sebe i svoje znanje onome što vam daje neiscrpnu inspiraciju, a to su, u mom slučaju, svakako naš grad, zemlja i Mediteran.

 

 

IZ BIOGRAFIJE DUŠANA MEDINA

 

Dušan Medin (Kotor, 1990) diplomirao je arheologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu, a postdiplomske studije menadžmenta u kulturi i medijima na UNESCO Chair in Cultural Policy and Management na Univerzitetu umetnosti u Beogradu i Univerzitetu Limijer Lion 2. Doktorand je arheologije na Primorskom univerzitetu u Kopru, Slovenija. Trenutno je zaposlen u Direkciji JU Muzeji i galerije Budve, na menadžersko-administrativnim poslovima, a ranije je radio u Opštini Budva i Udruženu Paštrovića i prijatelja Paštrovića u Beogradu „Drobni pijesak“, a bio je angažovan u drugim organizacijama u Crnoj Gori i Srbiji. U NVO „Paštrovski almanah“ obavljao je poslove člana redakcije za rubrike o kulturi i kulturnoj baštini za drugi i treći broj, kao i u NVO Društvo za kulturni razvoj „Bauo“, Petrovac. Autor je više poglavlja u monografijama, kao i naučnih i stručnih radova o kulturnoj baštini Crnogorskog primorja,  potom menadžmentu baštine i kulturnim politikama. Urednik više desetina izdanja o kulturi i kulturnoj baštini našeg kraja, i zbornika radova sa naučnih skupova, kao i autor i kustos izložbi. Bio je učesnik arheoloških istraživanja u Crnoj Gori, Srbiji i Grčkoj, a etnoloških i etnomuzikoloških u zavičaju. Živi u Petrovcu na Moru.

 

Ako želiš da naučiš više o novinarstvu

Prijavi se za učešće u radionici

Kontakt