08.07.2018

Bogoboj Rucović - Portret velikog zaboravljenog glumca

U svojoj relativno kratkoj glumačkoj karijeri, na pozorišnoj sceni ostvario je vrhunske uloge. Bio je veliko ime pozorišne umjetnosti kod nas s kraja devetnaestog i početkom dvadesetoga vijeka.  Bardom beogradskog glumišta, porijeklom iz sela Podostrog kod Budve uspješno se bavio i režijom pozorišnih predstava, koje su ostale upamćene kao primjer visokog stvaralačkog dometa, kao i rafiniranog i modernističkog izraza, budući da se protivio svim stereotipima i ograničenjima u pozorišnom životu.

 

Pripremio: Miloš Boreta

Sjećanja na Bogoboja Rucovića u Budvi su oživljena 2008. godine, kada je u okviru pozorišnog festivala Grad teatar izvedena drama „Ogovaranje“, u režiji Ljubiše Ristića. Centralni lik ove predstave je upravo budvanski glumac Bogoboj Rucović.

 

Narodna biblioteka Budve je ove godine objavila knjigu ,,Intimna predstava“ autorke Ružice Vasić, svojevrsnu romansiranu biografiju Bogoboja Rucovića.

 

U namjeri da njegovo ime i djelo sačuvaju od zaborava u svojim radovima bavili su se, prof. dr Darko Antović, mr Marko Đ. Ivanović, Vlado Đ. Duletić i Peko Liješević.

 

Bogoboj je rođen na prvi dan proljeća, 21. marta 1869. godine u Budvi, kao sedmo i jedino muško dijete uglednog budvanskog paroha Gavrila Rucovića i Marijete Ćelović. Od njega se očekivalo da će nastaviti porodičnu svešteničku tradiciju, međutim, veoma je rano pokazao interesovanje za glumu i teatar i bio im predan do kraja života. Za života uglavnom neshvaćeni "komedijaš" Bogoboj, umro je prvog aprila, na Svjetski dan šale. Preminuo je u Beogradu u četrdeset i četvrtoj godini od teške upale pluća.

 

 

ŠKOLOVANJE I MLADOST

 

Osnovnu školu je završio u Budvi, a gimnaziju u Kotoru. Kao gimnazijalac ostao je upamćen po brojnim nestašlucima i već tada se moglo naslutiti da će se uputiti nemirnim stazama života. Nestrpljivo je brojao gimnazijske dane kada će se, iz toplog i patrijarhalnog roditeljskog doma, otisnuti u, za njega, nepoznat svijet. Po završetku gimnazijskog školovanja, upisuje studije prava u Beču. Pošto nije odslužio vojni rok, po nalogu austrijskih vlasti vraćen je u Kotor, gdje je regrutovan. Vojnu obavezu je služio iznad Kotora, na granici prema Crnoj Gori. Pošto tuđinsku uniformu nije podnosio, sazdan od buntovničkog duha, iskoristio je prvu priliku da pobjegne na Cetinje. Tu je počeo da se bavi pedagogijom kao gimnazijski profesor. Osim toga, objavljivao je tekstove u „Glasu Crnogorca“. Knjaz Nikola bio je izložen snažnom pritisku austrijskih vlasti da bjegunca Rucovića izruči matičnoj državi. Da bi razriješio to otvoreno pitanje, knjaz je Bogoboju dao nešto novca i predložio mu da se skloni u Srbiju. Tako se on obreo u Beogradu. Istovremeno su austrijske vlasti obaviještene da se Rucović više ne nalazi na teritoriji Crne Gore.


UMJETNIČKI ŽIVOT

 

Bogoboj u Beogradu studira prava na Velikoj školi. U dvije godine studija daje nekoliko ispita, ali vrijeme najradije provodi u pozorištu i oko pozorišta. Od 1892. godine se posvećuje teatru, iako ga, smatrali su mnogi, priroda nije previše obdarila za glumački poziv. Kako je zapisao Milan Grol, srpski književnik i dugogodišnji dramaturg i upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu, Bogobojeva mršava i nedovoljno plastična figura, u kostimu naročito, a zatim kataralni, skoro promukao glas nijesu mu davali velike izglede za uspjeh u pozorišnoj umjetnosti. Uprkos tome, Rucović je čitavog sebe unosio u uloge koje je tumačio i tako pobjeđivao svoje fizičke mane i nedostatke. Posve okrenut teatru, 1892. godine stupa u putujuće pozorište Nikole Simića, koje je gostovalo po Srbiji, ali i izvan nje. Nakon toga, kratko je angažovan u pozorišnoj družini Mihaila Dimića. Od jednog dijela ovog putujućeg pozorišta obrazuje se Niško pozorište „Sinđelić“, u kome on nastavlja svoju glumačku karijeru. U ovom pozorištu, koje je gostovalo u svim većim gradovima Srbije, dobija prve veće uloge i skreće pažnju na sebe. Kao član Niškog pozorišta 1893. godine ženi se poznatom glumicom Katicom Popović, koja je ranije bila udata za glumca Petra Šarčevića. U braku nijesu imali djece. U trećoj godini bavljenja glumom pokušao je da uđe u Narodno pozorište u Beogradu, ali u tome nije uspio. Dvije godine kasnije, u oktobru 1897. godine, dobio je angažman u ovoj pozorišnoj kući. Uprkos tome što je stasao kao kreativni i ambiciozni glumac, u beogradskom Narodnom pozorištu je napredovao prilično sporo. U početku ga zaobilaze velike uloge. Međutim, vremenom njegova pozicija u ovom pozorištu se popravlja. Tako dobija ulogu tragičnog junaka Maksima Crnojevića u istoimenoj drami Laza Kostića. Potom uspješno igra Hljestakova u Gogoljevom „Revizoru“. Nadalje, zapaženu ulogu ostvaruje u Dimanoarovoj drami „Don Cezar od Bazana“. Pravi početak Rucovićeve slave i velikih ostvarenja jeste uloga poručnika Rajfa Rajflingena u njemačkoj komediji „Rat u miru“ Mozera i Šentana. Sve ove predstave su potvrdile Bogobojev ogromni glumački potencijal i talenat. Iz njih se vidjelo da je povjerene uloge studirao do najsitnijih detalja, kako bi na pozorišnoj sceni bio što izražajniji i sugestivniji. U svojoj relativno kratkoj glumačkoj karijeri, na pozorišnoj sceni je  ostvario vrhunske uloge. Rucović se uspješno bavio i režijom pozorišnih predstava, koje su ostale upamćene kao primjer visokog stvaralačkog dometa, kao i rafiniranog i modernističkog izraza, budući da se protivio svim stereotipima i ograničenjima u pozorišnom životu. U Bogobojevim predstavama su igrali najpoznatiji beogradski glumci toga vremena, kao što su Čiča Ilija Stanojević, Dimitrije Ginić, Olga Ilić i Desanka Đorđević. Prevodio je pozorišne komade sa francuskog i italijanskog jezika, a spisak njegovih prevoda je veoma širok i raznovrstan.

 

 

ZANIMLJIVOSTI

Zbog izražajne glumačke strasti i posebne umjetničke imaginacije, bio je veoma omiljen kod publike. Prema nekim izvorima, za velika glumačka ostvarenja kralj Petar Karađorđević ga je 1905. godine odlikovao ordenom Svetog Save. Tako je Bogoboj Rucović jedan od rijetkih pozorišnih glumaca koji je dobio ovo visoko državno odlikovanje.

 

Kada nije nastupao na pozorišnoj sceni, slobodno vrijeme je, praveći razne skandale, najčešće provodio po poznatim beogradskim boemskim kafanama u društvu lijepih i zanosnih žena. Voljele su ga najljepše glumice i žene tog doba, poput Katarine Katice Popović, Olge Ilić, Marije Taborske i drugih. Štaviše, po beogradskim kuloarima šaptalo se i o njegovoj vezi sa Dragom Mašin.

 

Pošto je težio ličnoj slobodi i častoljubivosti, Bogoboj Rucović se u jednom trenutku iz Beograda vraća u Kotor, gdje se prijavljuje austrijskim vlastima. Kao vojni bjegunac osuđen je na zatvorsku kaznu. U zadarskom zatvoru  proveo je samo tri mjeseca. Svakako, njegova uticajna porodica  pomogla mu je da relativno brzo bude pušten iz zatvora.

 

Predstava „Hamlet“, u kojoj je Rucović igrao glavnu ulogu, smatrana je jednom od najboljih koje su, početkom prošlog vijeka, viđene na beogradskoj pozornici.

 

 

 

Ako želiš da naučiš više o novinarstvu

Prijavi se za učešće u radionici

Kontakt